“Het begint met Ambitie” is een veel gehoorde spreuk in de politiek. En ambitie is het huidig kabinet net als zijn voorgangers, op het gebied van onderwijs niet te ontzeggen. Van de jeugd moet 50% hoger opgeleid zijn en Nederland moet tot de top 5 kenniseconomieën van de wereld behoren. Helaas wekt dit kabinet wederom de indruk dat het niet alleen bij ambitie begint, maar dat het vooral ook bij ambitie blijft.

Al jaren lang bezigt de regering veelbelovende woorden over investeringen in het hoger onderwijs. Toch zijn het vooral versoberingen die daadwerkelijk hebben plaatsgevonden. De studie-financiering minder, het collegegeld omhoog en de bekostiging van onderwijs en onderzoek per student omlaag. Er werden gouden bergen beloofd het werden pakketjes schroot met als laagje chroom de mooie woorden over ambitie en innovatie.

Vandaag zijn wij bij elkaar om te zeggen dat het genoeg is! De studieboete mag er niet komen. Ik roep het Kabinet op de maatregel te heroverwegen, want de maatregel is contraproductief, buitenproportioneel, oneerlijk, werken pervers en is niet doelmatig. En ik zou geen student zijn als ik niet zou uitleggen waarom ik dat vind.

De maatregel is contraproductief

De voorgestelde boete voor langstudeerders is een nekslag voor het actieve studentenleven. Deze actieve studenten offeren tijd op niet alleen om activiteiten voor medestudenten op poten te zetten, maar ook om zich te ontwikkelen tot de leiders, innovators en captains of industry van morgen. Daar zit de toekomst van onze kenniseconomie.

De maatregel is buitenproportioneel

Een boete van 3000 Euro is in Juridische termen een geldboete van de tweede categorie Waar deze vroeger nog was voorbehouden aan potloodventers, dronken bestuurders, zedendelinquenten en geweldplegers kunnen wij vanaf september, de ‘lang studerende’student aan dit lijstje toevoegen.

De maatregel is oneerlijk

Als er geen zicht is op uitzonderingen, worden vooral studenten de dupe die moeilijkheden hebben in de persoonlijk sfeer of te maken hebben met ziekte. De maatregel dwingt en stuurt de keuze van studenten met een smalle beurs om na de Bachelor-Fase het hoger onderwijs te verlaten terwijl er nog veel meer in had gezeten. Talent wordt zo overboord gezet.

De maatregel werkt pervers

Een probleem met de huidige bekostigingssystematiek in het hoger onderwijs is dat het niet prikkelt tot kwaliteit maar alleen tot kwantitieit, het loont om studenten zo snel mogelijk door de opleiding te jagen. Af en toe wordt de druk zo hoog dat instellingen hun studenten met een onvolledig diploma laten afstuderen. De voorgestelde maatregel versterkt te druk op kwantiteit in plaats van kwaliteit.

De maatregel is niet doelmatig

Wat veel mensen niet weten is dat zoals de bekostiging van het hoger onderwijs nu geregeld is, de zogenaamde langstudeerders de overheid geen cent kosten. De instelling en de student betalen voor de extra jaren, maar de overheid juist niet. Waarom zou de overheid dan dit gedrag willen ontmoedigen? Mijn indruk is dan ook dat het niet de bedoeling is om gedrag te beïnvloeden, maar simpelweg makkelijk en goedkoop geld te verdienen aan studenten.

En dat moet afgelopen zijn. Studenten zijn niet de cash-cows waarmee het uitstellen van cruciale hervormingen bekostigd mag worden. Een land dat kiest voor een Kenniseconomie moet kwaliteit van onderwijs garanderen en niet ontmoedigen en een land dat toe wil naar een verhoging van het kennisniveau moet talent ontwikkelen in plaats van afremmen. 

Maar ondertussen investeren wij nog steeds ver en ver onder het Europese gemiddelde in ons Onderwijs.

Daarom richt ik mij tot Premier Rutte en Staatssecretaris Zijlstra:

Heren, heroverweeg deze plannen. Maak uw ambitie waar en als u een Kenniseconomie wilt, investéér dan ook in die kenniseconomie. Want om te eindigen met een citaat van een raadscollega “If you pay peanuts, you will only get monkey’s”

Er is actie nodig en snel ook. Dat was de strekking van onze Raadswoordvoering in Februari. Te lang hadden we gewacht met het initiëren van grootschalige nieuwbouw. Begin dit jaar pas kwam het, toen nog oude, college met plannen om de komende jaren tot 4500 nieuwbouw woningen voor jongeren te gaan bouwen. In de woorden van collega Elco van der Wilt ‘too little, too late’.  Hij doelde hierbij op de lange tijd die we hadden moeten wachten op de plannen, en het feit dat de 4500 woningen in 2014 nog niet een volledig antwoord zijn op de te verwachten groei. Ook tijdens de bouw moeten we actief blijven zoeken naar nieuwe locaties, zeker voor tijdelijke maar ook voor tijdelijke bebouwing. Als we niet doorpakken staan we in 2014 weer voor het zelfde probleem.

Terwijl inmiddels een nieuw college is aangetreden lijkt de problematiek onverminderd hoog. Zelfs op het landelijk journaal werd aandacht besteed aan bewoners in Vinkhuizen die graag een ‘studentenstop’ willen hebben. Mijn handen beginnen steeds meer te jeuken bij gesprekken met bewoners die overlast ervaren maar ook als ik de verhalen van studenten hoor die in kwalitatief slechte panden teveel geld voor hun kamer betalen. Het is dan lastig om steeds maar weer aan te geven dat het College zijn uiterste best doet om nieuwbouw te realiseren om de  druk op de woonwijken te doen afnemen. Totdat de nieuwbouwplannen gerealiseerd zijn is stilstaan geen optie. Volgens mij moeten we zo snel mogelijk de problemen die ervaren worden, fileren en bekijken voor welke problemen we op zeer korte termijn een oplossing kunnen vinden.

Allereerst hecht ik er wel aan te melden dat in de vele gevallen die zijn langsgekomen waarin mensen klagen over overlast slechts de ene kant van het verhaal is. Er bestaan ook veel gevallen van stadjers en studenten die bijzonder goede relaties met elkaar onderhouden, goede afspraken  maken en die netjes nakomen. De discussie benaderen alsof studenten en andere stadjers onverenigbare bevolkingsgroepen zijn is dan in mijn opvatting ook onjuist.  Dit laatste betekent niet dat het op bepaalde plekken ook mis gaat en er daadwerkelijk sprake is van overlast.

Overlast die door sommige stadjers wordt ervaren valt voor mij uiteen in twee soorten, namelijk ten eerste dat toe te schrijven is aan onbehoorlijk gedrag en ten tweede overlast dat voortkomt uit normaal gedrag maar door de intensieve bewoning, afwijkende leefritmes en kwalitatief mindere panden een probleem vormt. Tegen overlast dat voortkomt uit onbehoorlijk gedrag moeten we denk ik strenger en waar het kan eerder optreden. Natuurlijk ligt er bij zowel studenten als stadjers ook een verantwoordelijkheid om eventuele problemen onderling bespreekbaar te maken, maar als ook dit geen soulaas biedt dan moeten men er op kunnen rekenen dat in de handhaving wordt opgetreden tegen langdurige overlast dat voortkomt uit bijvoorbeeld luide muziek, geschreeuw of opstapelend afval.

De tweede vorm van overlast laat zich iets lastiger aanpakken. Studenten hebben net als de andere stadjers gewoon de mogelijkheid om over hun vloer te lopen, de trap te beklimmen, hun fiets te stallen en laat thuis te komen. In de bijeenkomsten met verschillende bewoners en –organisaties wordt vaak gevraagd om meer kwalitatieve eisen aan de vergunningverlening voor kamerverhuur.  De bewoners leggen volgens mij de vinger op de zere plek. Ik zou ook zeer voor meer kwalitatieve eisen aan de vergunningverlening zijn. We komen hier echter een juridisch probleem tegen, de huisvestingswet limiteert gemeenten in de mogelijkheden om voorwaarden te verbinden aan het verlenen van een onttrekkingsvergunning. Voor mij is daar de kous niet mee af, het lijkt me goed om eens heel scherp te kijken naar andere mogelijkheden om meer kwaliteit te eisen bij het realiseren van kamerverhuurpanden. Gezien het belang dat hiermee gediend is, bij zowel studenten als andere stadjers, verdient dit wat mij betreft grote prioriteit en creativiteit van de kant van de gemeente .

Ook hierbij stellen regels niets voor zonder handhaving. De gemeente ontkomt de komende jaren dan ook niet om nieuwe, maar ook bestaande (!) regels actief hand te haven. Dit is zij aan de wijken en hun inwoners verplicht.

Ook buiten de ‘stenen’ om kunnen we denk ik nog wat verlichten in de wijken. Er wordt veel geklaagd om rondslingerende fietsen waardoor stoepen bijna onbegaanbaar zijn.  Studenten geven hierbij terecht aan dat bij afwezigheid van eigen schuurtjes, er in de openbare ruimte ook helemaal geen plek is om de fietsen elders te stallen. Meer fietsenstallingen in de wijken zouden op korte termijn verlichting kunnen bieden.

Er wordt terecht geconstateerd dat de gemeente het zonder de particuliere sector ‘niet redt’ waar het gaat om adequate huisvesting voor jongeren. Ik zie niet perse als iets negatiefs. De markt biedt ook mogelijkheden die we de ruimte zouden moeten geven. Een soepele opstelling bij het herontwikkelen van kantoorpanden draagt hier aan bij.

Samenvattend zou ik pleiten voor een aantal maatregelen die we wel snel kunnen nemen, die de problematiek die in sommige straten bestaat op korte termijn moeten verlichten.

• Strengere handhaving van overlast door huurders én verhuurders.
• Tijdens de ontwikkeling van BouwJong, nieuwe plannen blijven ontwikkelen voor bouw ook na 2014
• Blijvend aandacht voor nieuwe locaties voor tijdelijke huisvesting
• Prioriteit voor Kwaliteitseisen bij vergunningverlening
• Overlastmeldpunten per wijk, waar ook studenten uit de wijk bij worden betrokken
• Snel meer fietsenstallingen in de wijken
• Ruimte voor Marktpartijen die bijvoorbeeld kantoorgebouwen willen ombouwen

Ondertussen wordt er door het College en de dienst erg hard gewerkt om de nieuwbouwplannen zo snel en goed mogelijk te realiseren. Een belangrijk onderdeel hiervan is natuurlijk het contact met studenten en met andere stadjers die in de buurt van de nieuwe complexen wonen.

We zullen het erover hebben,

Paul de Rook



Eerlijk is eerlijk, D66 was nooit de grootste voorstander van een grotere parkeergarage onder de nieuwe Oostwand, maar door optimalisatieberekeningen vanuit het college en vurige pleidooien vanuit CDA en VVD, die smeekten om meer parkeerruimte in het centrum hebben wij ons laten overtuigen dat de gekozen uitbreiding van 150 plaatsen een juiste keuze was.

De nieuwe parkeergarage bedient namelijk niet alleen winkelend publiek aan de Oostwand, maar ook voor de markten, de Herestraat enzovoorts. Daarbij komt nog de mogelijkheden die de nieuwe garage, door zijn 24uurs openstelling, biedt voor uitgaanspubliek in de binnenstad. Tegelijkertijd zijn wij er ons ook van bewust dat de Raad ervoor gekozen heeft een aantal parkeerplaatsen uit het centrum weg te halen. Al deze overwegingen leiden ons tot de overtuiging dat de bouw van deze parkeergarage verschillende belangen in de stad dient.

De nieuwste, voorzichtige berekeningen echter wijzen uit dat de geschatte dekkingsgraad van de parkeergarage echter lager uitvalt dan de door de gemeente verwachte 35%. Het onderzoeksbureau koos het meest voorzichtige scenario en berekende een dekkingsgraad van 32.5%. Ondanks dat het bureau de gevolgen voor de dekkingsgraad, van onder andere de uit te geven abonnementen niet had meegenomen, is dit natuurlijk reden voor aandacht en actie. Het college geeft al een reeds beheersingsmaatregelen aan, en kiest er zelfs voor om een specifieke voorziening te treffen; de afdracht van het Parkeerbedrijf aan de gemeente komt te vervallen. D66 pleit hier al jaren voor en ziet hiermee een lang gewenste maatregel genomen worden. Parkeerbeleid voeren we om de stad duurzaam bereikbaar en leefbaar te houden en niet om de gemeentekas te spekken.

De specifieke voorziening die het college voorstelt hoeft overigens volgens de gemeentelijke richtlijnen niet genomen te worden. We kunnen er ook voor kiezen om het niet te doen. Maar gezien de risico’s die het parkeerbedrijf draagt ten aanzien van andere projecten waarbij het betrokken is, de wenselijkheid van een solide begroting voor de Oostwand en het grote belang van de parkeergarage voor de stad is het laten vervallen van de afdracht ten behoeve van het Parkeerbedrijf een verstandige en goede beslissing.

We zullen het erover hebben!

Paul de Rook